Przebieg Leczenia
Leczenie metodą pozaustrojowego zapłodnienia można podzielić na kilka etapów:
Farmakologiczna stymulacja jajników
Farmakologiczna stymulacja jajników polega na podawaniu leków hormonalnych, które pobudzają jajniki do jednoczesnego
wzrostu i dojrzewania pęcherzyków Graafa.
W przeciwieństwie do naturalnego cyklu, w którym dojrzewa zwykle jedna komórka jajowa.
Przebieg stymulacji wymaga oceny poprzez:
monitoring USG
• badanie przezpochwowe, podczas którego lekarz ocenia liczbę i wielkość rozwijających się pęcherzyków
• błonę śluzową macicy, grubość endometrium oraz jego strukturę (przed owulacją endometrium często osiąga około 7–12 mm i przyjmuje charakterystyczny „trójlinijny” obraz w USG
badania krwi
• oznaczenie poziomu estradiolu, który odzwierciedla aktywność dojrzewających pęcherzyków
• oznaczenie poziomu LH, który pomaga ocenić, czy nie zbliża się przedwczesna owulacja
Punkcja jajników
Pobranie komórek jajowych odbywa się po upływie 34–36 godzin od podania hCG. Zabieg wykonywany jest metodą punkcji jajników pod kontrolą ultrasonografii, przez tylne sklepienie
pochwy, w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym.
Podczas procedury lekarz za pomocą cienkiej igły nakłuwa pęcherzyki jajnikowe i aspiruje płyn pęcherzykowy zawierający komórki jajowe. Pobrany materiał przekazywany do laboratorium, gdzie embriolog separuje komórki jajowe i przenosi do podłoża hodowlanego.
Następnie ocenia on morfologię komórki, klasyfikuje jakość oraz stopień dojrzałości komórek jajowych gotowych do zapłodnienia.
Dzień punkcji zwykle odbywa się według podobnego schematu. Pacjentka odbywa krótką rozmowę z lekarzem prowadzącym, anestezjologiem i podpisuje niezbędne zgody. Zabieg wykonywany jest w krótkotrwałym dożylnym znieczuleniu i trwa około 10-20 minut.
Jak się przygotować do zabiegu?
należy być na czczo, zgodnie z zaleceniami lekarza
należy zabrać ze sobą koszulę nocną, kapcie oraz wygodne ubranie
zaleca się nie używania perfum ani intensywnie pachnących kosmetyków
zaleca się nie prowadzenie samochodu po znieczuleniu
Zapłodnienie komórek jajowych i rozwój zarodków
Pobrane komórki jajowe są inkubowane do momentu osiągnięcia pełnej dojrzałości. Następnie umieszczane są w specjalistycznym podłożu hodowlanym wraz z odpowiednio przygotowaną zawiesiną plemników o określonym stężeniu.
Zapłodnienie zachodzi spontanicznie, w wyniku samodzielnej penetracji osłonki przejrzystej przez jeden plemnik. Po 19 godz. inkubacji ocenia się liczbę przedjądrzy (jednego pochodzącego od komórki jajowej i jednego od plemnika), co świadczy o prawidłowym połączeniu materiału genetycznego i dokonanym zapłodnieniu.
transfer zarodka/zarodków
Do jamy macicy przenoszone zarodki w 2, 3 lub 5-tej dobie po zapłodnieniu, wykonuje się drogą przezszyjkową za pomocą specjalnych kateterów.
Zabieg jest bezbolesny i nie wymaga znieczulenia.
Zarodki niewykorzystane do transferu są krioprezerwowane na etapie wczesnego rozwoju embrionalnego lub po uzyskaniu stadium blastocysty w przedłużonej hodowli.
suplementacja fazy lutealnej
Stanowi standardowy element leczenia wspomaganego rozrodu. Jej celem jest zapewnienie odpowiednich warunków do implantacji zarodka oraz utrzymania wczesnej ciąży poprzez uzupełnienie niedoboru progesteronu, który często występuje po kontrolowanej stymulacji jajników.
Po stymulacji hormonalnej i punkcji jajników czynność ciałka żółtego może być upośledzona wskutek zastosowania leków hamujących lub modyfikujących wydzielanie gonadotropin oraz aspiracji pęcherzyków jajnikowych. W konsekwencji dochodzi do niewystarczającej produkcji progesteronu.
Suplementację progesteronem rozpoczyna się zazwyczaj w dniu pobrania oocytów lub w ciągu 24–48 godzin po punkcji. Leczenie kontynuuje się do dnia oznaczenia stężenia β-hCG. W przypadku uzyskania ciąży progesteron jest zwykle podawany do około 8.–12. tygodnia ciąży, czyli do czasu przejęcia funkcji hormonalnej przez łożysko.
